TỔ BỘ MÔN GIÁO DỤC MẦM NON, TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BẮC NINH TÍCH CỰC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Thạc sĩ Vũ Thị Ánh Ngọc  - Tổ GDMN, Khoa Mầm non

1. Mở đầu

     Trong bối cảnh ngành giáo dục đang đẩy mạnh đổi mới theo hướng phát triển năng lực người học, Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo. Trong đó, Tổ Giáo dục Mầm non giữ vai trò quan trọng trong việc đào tạo đội ngũ giáo viên mầm non có trình độ chuyên môn vững vàng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Những năm gần đây, tổ đã tích cực triển khai đổi mới phương pháp dạy học gắn với nghiên cứu khoa học, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

2. Nội dung

2.1. Đổi mới phương pháp dạy học

     Tổ Giáo dục Mầm non, Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh đã tích cực đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo và năng lực nghề nghiệp của sinh viên. Thay cho cách dạy truyền thụ kiến thức một chiều, giảng viên tổ chức các hoạt động học tập đa dạng như thảo luận nhóm, học theo dự án, nghiên cứu tình huống và mô phỏng thực hành sư phạm. Qua đó, sinh viên không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn biết cách vận dụng linh hoạt vào thực tiễn giáo dục trẻ mầm non.

     Điểm nổi bật trong quá trình đổi mới là việc lồng ghép, giới thiệu và hướng dẫn sinh viên tiếp cận các phương pháp giáo dục mầm non tiên tiến trên thế giới. Tiêu biểu như phương pháp Montessori với việc khuyến khích trẻ tự lập và học qua trải nghiệm; phương pháp Reggio Emilia chú trọng vai trò của môi trường và sự sáng tạo của trẻ; hay cách tiếp cận STEAM education giúp trẻ phát triển tư duy tích hợp thông qua các hoạt động khoa học, công nghệ, nghệ thuật, hay phương pháp dạy học theo Dự án giúp trẻ phát huy tính tự lực, sáng tạo, phát triển tư duy phản biện, kỹ năng làm việc nhóm, và nuôi dưỡng hứng thú học tập tự nhiên, giúp trẻ phát triển toàn diện cả về kiến thức và kỹ năng sống…

     Giảng viên không chỉ giới thiệu lý thuyết mà còn tổ chức cho sinh viên thực hành thiết kế hoạt động giáo dục theo các phương pháp này, như xây dựng góc học tập, thiết kế học liệu, tổ chức trò chơi và hoạt động trải nghiệm phù hợp với từng độ tuổi. Sinh viên được tham gia đóng vai giáo viên, xử lý các tình huống sư phạm thực tế và nhận phản hồi trực tiếp từ giảng viên cũng như bạn học.

     Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ trong đổi mới phương pháp dạy học cũng được chú trọng. Các công cụ như Canva, AI được sử dụng để thiết kế bài giảng, học liệu trực quan, hỗ trợ triển khai các ý tưởng giáo dục hiện đại một cách sinh động và hiệu quả.

     Nhờ sự kết hợp giữa đổi mới phương pháp dạy học và tiếp cận các mô hình giáo dục tiên tiến, sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức nền tảng mà còn phát triển tư duy đổi mới, sáng tạo, sẵn sàng thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của giáo dục mầm non trong thời đại hiện nay.

2.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

     Công nghệ thông tin được ứng dụng rộng rãi trong quá trình giảng dạy. Các công cụ như Canva, AI, phần mềm trình chiếu và video học liệu giúp bài giảng trở nên trực quan, sinh động.

Sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức dễ dàng hơn mà còn được rèn luyện kỹ năng thiết kế học liệu – một năng lực cần thiết trong giáo dục mầm non hiện đại.

2.3. Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học

     Song song với đổi mới phương pháp giảng dạy, Tổ Giáo dục Mầm non thuộc Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh đặc biệt chú trọng phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học theo hướng thiết thực, gắn với thực tiễn giáo dục mầm non. Giảng viên trong tổ tích cực đăng ký và triển khai các đề tài nghiên cứu ở nhiều cấp, tập trung vào các nội dung như đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục, phát triển năng lực cho trẻ, ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế học liệu, cũng như xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

     Điểm nổi bật trong hoạt động nghiên cứu khoa học của tổ là việc thường xuyên tổ chức các buổi seminar chuyên môn theo định kỳ. Đây là diễn đàn học thuật quan trọng để giảng viên và sinh viên cùng trao đổi, thảo luận và chia sẻ kết quả nghiên cứu. Nội dung các seminar phong phú, bám sát thực tiễn như: ứng dụng các công cụ thiết kế học liệu số (tiêu biểu như AI, Canva), đổi mới hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ, hay các phương pháp giáo dục tiên tiến trong giai đoạn hiện nay.

     Thông qua các buổi seminar, giảng viên không chỉ cập nhật kiến thức mới mà còn nâng cao năng lực nghiên cứu, kỹ năng trình bày và phản biện khoa học. Sinh viên cũng được khuyến khích tham gia báo cáo chuyên đề, bước đầu làm quen với nghiên cứu khoa học, từ đó hình thành tư duy nghiên cứu và khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn.

     Bên cạnh đó, kết quả từ các đề tài nghiên cứu và nội dung trao đổi trong seminar được tổ tổng hợp, lựa chọn để ứng dụng trực tiếp vào hoạt động giảng dạy và hướng dẫn thực tập cho sinh viên. Điều này góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời tạo ra môi trường học thuật tích cực, thúc đẩy sự đổi mới liên tục trong dạy học và giáo dục mầm non.

2.4. Tăng cường gắn kết thực tiễn

     Nhằm nâng cao chất lượng đào tạo theo định hướng ứng dụng, Tổ Giáo dục Mầm non chúng tôi cũng đặc biệt chú trọng tăng cường gắn kết giữa lý thuyết và thực tiễn thông qua các hoạt động thực hành sư phạm đa dạng, có hệ thống và liên tục thể hiện cụ thể trong đề cương chi tiết các học phần đều có thời lượng cho sinh viên thực tế tại các cơ sở giáo dục mầm non.

    Ngay từ những học kỳ đầu, sinh viên đã được tham gia các đợt kiến tập tại cơ sở mầm non Hoa Phượng – Trường CĐSP Bắc Ninh. Tại đây, sinh viên quan sát môi trường lớp học, cách tổ chức hoạt động giáo dục, phương pháp quản lý lớp và giao tiếp với trẻ. Hoạt động này giúp sinh viên hình thành cái nhìn thực tế về nghề nghiệp, đồng thời đối chiếu kiến thức đã học với thực tiễn triển khai.

     Bên cạnh kiến tập, hoạt động thực hành sư phạm được tổ chức theo lộ trình từ cơ bản đến nâng cao. Sinh viên được hướng dẫn thiết kế kế hoạch giáo dục, xây dựng học liệu, tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi cho trẻ theo từng chủ đề cụ thể. Các giờ dạy thử (microteaching) được triển khai thường xuyên ngay tại lớp học, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng trình bày, xử lý tình huống sư phạm và nhận phản hồi trực tiếp từ giảng viên cũng như bạn học.

     Ngoài ra, tổ còn khuyến khích sinh viên vận dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến như Montessori, Reggio Emilia hay STEAM vào quá trình thực hành. Việc này giúp sinh viên tiếp cận với xu hướng giáo dục hiện đại, đồng thời linh hoạt điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế tại các cơ sở mầm non.

     Thông qua việc tăng cường gắn kết thực tiễn và tổ chức thực hành sư phạm cả trên lớp và tại các cơ sở mầm non một cách bài bản, sinh viên được trang bị đầy đủ năng lực nghề nghiệp, tự tin thích ứng với môi trường làm việc thực tế, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay.

3. Kết luận

     Với những nỗ lực trong đổi mới phương pháp dạy học và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, Tổ Giáo dục Mầm non thuộc Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Đây là nền tảng quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên mầm non, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay và hướng tới sự phát triển bền vững trong tương lai.