Khoa LLCT

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Sinh thời, Hồ Chí Minh có nói: “Các thầy giáo, cô giáo phải tìm cách dạy. Dạy cái gì, dạy như thế nào để học trò hiểu chóng, nhớ lâu, tiến bộ nhanh. Dạy và học phải theo nhu cầu của dân tộc, của Nhà nước … Mỗi giáo viên phải nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học “sao cho dễ hiểu dễ nhớ, nhanh chóng và thiết thực, có hiệu quả” [7, tr 138] . Thực tiễn giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay cho thấy rằng việc dạy học của giảng viên vẫn là thuyết trình trên lớp, giảng dạy và truyền thụ chủ yếu những nội dung trong sách giáo trình. Giảng viên ít quan tâm đến việc nghiên cứu và khai thác nội dung kinh điển vào trong bài giảng để đi sâu được nội dung bản chất, vấn đề cốt lõi mà Hồ Chí Minh đã nêu ra. Bên cạnh đó trong quá trình dạy học giảng viên ít kết hợp được với những phương pháp dạy học tích cực khác, làm cho người học bị động trong việc học tập và lĩnh hội tri thức, làm cho ý thức học tập của đa số sinh viên không cao, phổ biến chỉ là đối phó để thi. Để khắc phục thực trạng trên tất yếu cần phải đổi mới phương pháp dạy học và cần thiết phải sử dụng tác phẩm kinh điển để lồng nghép trong quá trình giảng dạy của giảng viên nhằm mục đích đạt hiệu quả cao trong quá trình học tập của sinh viên.

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Quan niệm về tác phẩm kinh điển và phương pháp sử dụng tác phẩm kinh điển trong dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh

Tác phẩm kinh điển là tác phẩm chứa đựng những quan điểm, những luận điểm xuất phát của một học thuyết, của một chủ nghĩa mà những tác phẩm này do những nhà sáng lập viết ra hay những người thừa nhận như những nhà sáng lập viết ra, tác phẩm đó phải chứa đựng những nội dung mà người sáng lập đề cập đến. Như vậy, tác phẩm kinh điển của Hồ Chí Minh là những cuốn sách, những tác phẩm mà Hồ Chí Minh đã viết, để trình bày về những quan niệm, quan điểm, hệ thống lý luận về đường lối chiến lược, sách lược của cách mạng Việt Nam.

Phương pháp sử dụng tác phẩm kinh điển trong dạy học Tư tưởng Hồ Chí Minh là cách thức và hệ thống những thao tác của giảng viên khai thác tác phẩm kinh điển của Hồ Chí Minh thông qua những trích dẫn để sử dụng vào trong quá trình dạy học môn học này.

Trong một tác phẩm kinh điển của Hồ Chí Minh chứa đựng nhiều nội dung phản ánh khác nhau trong một giai đoạn lịch sử nhất định, do đó khi sử dụng tác phẩm kinh điển trong dạy học Tư tưởng Hồ Chí Minh thực chất là tìm những câu nói, một quan điểm hay một ý tưởng của Hồ Chí Minh bàn về nội dung vấn đề cần phân tích, để giải thích, minh họa hay chứng minh cho một luận điểm hay một nội dung tư tưởng của Hồ Chí Minh. Như vậy, thực chất của việc sử dụng tác phẩm kinh điển trong dạy học Tư tưởng Hồ Chí Minh là việc khai thác và sử dụng các trích dẫn trong các tác phẩm của Hồ Chí Minh vào trong quá trình giảng dạy của giảng viên, nhằm mục đích phục vụ cho việc dạy học đem lại hiệu quả cao nhất trong quá trình dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh.

2. Ưu nhược điểm của việc sử dụng trích dẫn kinh điển trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh.

2.1. Ưu điểm

Nghiên cứu và sử dụng hợp lý tác phẩm kinh điển trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh có vai trò quan trọng trong việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, làm cho người học hiểu rõ hơn nội dung bài học trong giáo trình. Những trích dẫn hợp lýsẽ làm cho các vấn đề cần nghiên cứu thêm sáng tỏ; làm tăng giá trị lý luận cũng như giá trị thực tiễn của môn học, làm cho bài giảng thêm sức hấp dẫn, sinh động, tăng tính thuyết phục đối với sự nhận thức của sinh viên.

2.2. Hạn chế

             Trong quá trình nghiên cứu và giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh, nếu chúng ta trích dẫn kinh điển theo hướng tuyệt đối hóa, trích dẫn quá nhiều theo hướng kinh viện “tầm chương trích cú” sẽ làm cho người học cảm thấy nhàm chán trong quá trình nhận thức, sinh viên sẽ không thấy được giá trị, ý nghĩa của những trích dẫn, gây nên cảm giác không hứng thú khi nghiên cứu môn học này. Hoặc, nếu chúng ta sử dụng sai nội dung trích dẫn hay đặt sai vị trí của nội dung bài học sẽ phản tác dụngkhi sử dụng trích dẫn tác phẩm kinh điển trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh.

3. Quy trình thực hiện và những lưu ý khi sử dụng tác phẩm kinh điển trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh.

Bước 1: Tìm kiếm các tác phẩm có liên quan đến nội dung chương trình

         Tác phẩm kinh điển của Hồ Chí Minh có rất nhiều, tuy nhiên giảng viên cần phải tìm và chọn ra những tác phẩm tiêu biểu nhất, sát với nội dung chương trình để giới thiệu với sinh viên. Quá trình tìm kiếm tác phẩm đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn, cẩn thận và đảm bảo độ chính xác cao. Vì thế, sau khi tìm được tác phẩm thì phải ghi chép lại: Tên tác phẩm, hoàn cảnh ra đời, nội dung và vai trò, tác dụng, ý nghĩa… hoặc ghi lại những đoạn trích trong các tác phẩm mà giảng viên thấy tâm đắc nhất với nguồn gốc rõ ràng, chính xác để làm tư liệu phục vụ bài giảng.

Một số tác phẩm kinh điển tiêu biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể sử dụng trong quá trình giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh:


1. Bản án chế độ thực dân pháp (1925)

2. Đường Cách mệnh (1927)

3. Chánh cương vắn tắt của Đảng (1930)

4. Nhật ký trong tù

5. Tuyên ngôn độc lập (1945)

6. Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (1946)

7. Sửa đổi lối làm việc (1947)

8. Đời sống mới (1947)

9. Cần, kiệm, liêm, chính (1949)

10. Thường thức chính trị (1953)

11. Đạo đức cách mạng (1958)

12. Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước (1966)

13. Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân (1969)

14. Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1969)


Với quy trình thực hiện như trên không những bổ sung cho giảng viên một lượng lớn kiến thức, mà còn giúp cho sinh viên lĩnh hội kiến thức một cách thuận lợi, dễ dàng.

Bước hai, lựa chọn các vấn đề của các tác phẩm lồng ghép vào bài giảng 

Các tác phẩm thì nhiều nên giảng viên phải căn cứ vào thời gian, số lượng tiết quy định mà đưa các vấn đề của tác phẩm vào giới thiệu cho phù hợp với bài giảng, chương giảng, không cắt xén nội dung nhưng vẫn đảm bảo tiến độ bài giảng.

Trong quá trình soạn giảng cũng như trong quá trình giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh, việc sử dụng những trích dẫn từ sách kinh điển và một số trước tác của Người là cần thiết, nhưng những trích dẫn phải phù hợp và chính xác, cụ thể:

Nội dung của trích dẫn kinh điển phải đúng: Phải chính xác về mặt tư tưởng, đồng thời những trích dẫn phải phù hợp với nội dung và ý tưởng của vấn đề đặt ra nghiên cứu. Chính xác đến từng câu, chữ, dấu chấm, dấu phẩy.

Hình thức câu trích dẫn: Phải chỉ rõ nguồn gốc trích dẫn, tên tác giả, tên tác phẩm, nhà xuất bản, nơi xuất bản, năm xuất bản, trang. Hình thức này đảm bảo tính logic – lịch sử của nội dung trích dẫn.

Tư tưởng Hồ Chí Minh có rất nhiều nội dung, một nội dung có rất nhiều câu nói. Tuy nhiên khi lựa chọn những câu trích dẫn phải cô đọng, điển hình.

Nghiên cứu kinh điển nhằm tìm hiểu tư tưởng của Hồ Chí Minh ở “tận gốc”, dạng “nguyên thủy”, nó sẽ đem lại cho người đọc khả năng nhận thức chính xác những vấn đề mà Hồ Chí Minh đề cập đến.

Để thu hút người học, giảng viên cần chú ý đến giọng giảng để tạo sự thăng hoa, tính hấp dẫn và độ truyền cảm trong quá trình giảng dạy. Trong giảng dạy hiện nay có sự hỗ trợ của công cụ dạy học, nên giảng viên có thể cho sinh viên xem những bộ phim ngắn, những hình ảnh, nghe âm thanh, giọng nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh để tạo sự hứng thú cho người học, nhưng không tách rời nội dung bài giảng và tác phẩm. 

Ví dụ: Khi dạy nội dung phần (II) Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, trong chương VII. Ngoài những trích dẫn trong giáo trình, giảng viên có thể khai thác một số câu kinh điển, sử dụng để nhấn mạnh và khắc sâu nội dung trọng tâm của bài học, chẳng hạn:

- Nói về vai trò của đạo đức cách mạng:

"Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân" [4, tr.292].

“ Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”. [8, tr.289 - 290].

- Nói về phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, trong tác phẩm “cần, kiệm, liêm, chính” gồm 4 bài báo với bút danh Lê Quyết Thắng đăng trên báo Cứu quốc các số ra ngày 30/5,31/5,1/6 và 2/6/1949 Bác viết: “Cần tức là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng dẻo dai. Dao siêng mài thì sắc bén. Ruộng siêng làm cỏ thì lúa tốt. Điều đó rất dễ hiểu. Siêng học tập thì mau biết. Siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến. Siêng làm thì nhất định thành công. Siêng hoạt động thì sức khoẻ”.

“Kiệm là thế nào? Là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi. CẦN với KIỆM, phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người.”

 “Liêm là trong sạch, không tham lam”. Người chỉ rõ: “Tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn ngon, sống yên đều là BẤT LIÊM…”.

“Chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn. Ðiều gì không đứng đắn, thẳng thắn, tức là tà”.

         - Hoặc khi nói tới nguyên tắc rèn luyện đạo đức, Bác Viết: “ Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [8, tr.301]

Bước ba,  phân tích nội dung của trích dẫn kinh điển để đi đến khái quát nội dung bài học. 

Khi phân tích trích dẫn, giảng viên cần phải xem xét quan điểm đó trong tác phẩm gắn với thời gian, không gian cụ thể tác phẩm ra đời cùng với sự kế thừa và phát triển các quan điểm trước đây để hiểu rõ bản chất vấn đề. Đồng thời cần phải có sự lý giải những từ ngữ mang tính chất là từ cổ, khó hiểu để sinh viên nắm được nội dung quan điểm

III. KẾT LUẬN

Có thể nói, sử dụng tác phẩm kinh điển trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh có vai trò quan trọng trong việc đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng dạy học. Trong giảng dạy, nếu giảng viên biết sử dụng một cách hợp lý những trích dẫn kinh điển của Hồ chí Minh sẽ góp phần làm tăng tính phong phú, sâu sắc và khắc sâu được nội dung trọng tâm của bài học, đồng thời làm tăng thêm gía trị lý luận cũng như giá trị thực tiễn của môn học. Vì vậy, thiết nghĩ, trong quá trình dạy học giảng viên cần phải thường xuyên nghiên cứu tác phẩm kinh điển của Hồ Chí Minh và lồng ghép vào nội dung bài giảng, như vậy sẽ làm cho bài giảng tăng thêm tính hấp dẫn, sinh động, thuyết phục đối với sinh viên.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 2, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 3, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

3. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 4, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

4. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

5. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 6, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

6. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 7, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

7. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 8, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

8. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 9, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

9. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 12, Nhà Xuất bản Chính trị Quốc Gia – Hà Nội 2000

Page 1 of 11

Thống kê truy cập

5713352
Hôm nay
Hôm qua
Tuần này
Tháng này
3837
4757
24990
117697

Forecast Today
4056


Your IP:54.196.26.1

Go to top
wso shell wso shell Indoxploit Shell wso shell hacklink hacklink satışı hacklink deface mirror hacklink wso shell
wso shell wso shell Indoxploit Shell wso shell hacklink hacklink satışı hacklink satış deface mirror hacklink wso shell