Sinh viên Nguyễn Thị Hương Lớp 45B - Khoa Mầm non
Ảnh: Nguồn Internet
Có những câu chuyện chẳng cần biến cố lớn lao vẫn khiến người ta day dứt cả một đời.
“Totto-chan bên cửa sổ” là một bản tình ca dịu dàng về tuổi thơ và sự thấu hiểu, nơi một cô bé bị coi là “cá biệt” đã tìm thấy một ngôi trường biến khác biệt thành điều diệu kỳ. Và chính trong những bài học chẳng nằm trong giáo trình ấy, vẻ đẹp sâu xa nhất của giáo dục được hé lộ.
Em tìm đến cuốn sách này trong những ngày tháng sinh viên băn khoăn nhất – khi tự hỏi liệu mình có thực sự phù hợp với nghề giáo hay không. Ngay từ những dòng đầu tiên, em đã bị cuốn hút bởi giọng văn hồn nhiên, trong trẻo mà thấm thía:
“Lần đầu tiên Totto-chan đến ga Shibuya để đi tàu, em thích thú nhìn thấy một người soát vé đứng bên trong toa tàu đang bán vé. Em liền quay sang hỏi mẹ: ‘Mẹ ơi, con có thể làm người soát vé được không ạ?’ Mẹ cười: ‘Mẹ không biết nữa…’” Chỉ một thoại nhỏ thôi cũng đủ thấy Totto-chan – một cô bé giàu trí tưởng tượng, khác biệt và tràn đầy năng lượng. Chính sự khác biệt ấy đã khiến em bị trường cũ đuổi học. Nhưng rồi em tìm đến Tomoe – ngôi trường với những toa xe lửa thành lớp học, nơi thầy hiệu trưởng Kobayashi kiên nhẫn lắng nghe Totto-chan nói suốt bốn tiếng đồng hồ mà không hề ngắt lời. Ở nơi ấy, mọi đứa trẻ đều được tôn trọng, được là chính mình.
Đọc đến những trang cuối, khi Tomoe bị bom đạn chiến tranh thiêu rụi, em bật khóc – không chỉ vì mất mát, mà còn vì tình yêu thương mà thầy Kobayashi dành cho học trò vẫn còn mãi. Và điều khiến em tâm đắc nhất, điều đọng lại trong em lâu nhất, chính là câu nói giản dị của thầy: “Đừng chỉ dạy trẻ bằng lý thuyết. Hãy dạy chúng bằng trái tim.” Là một sinh viên sư phạm mầm non, em chợt hiểu: trước khi dạy trẻ đọc, viết, làm toán, mình phải học cách lắng nghe, cách trân trọng từng tiếng nói non nớt, từng ước mơ nhỏ bé. Và có lẽ, đó chính là thông điệp mạnh mẽ nhất mà cuốn sách muốn gửi đến mỗi nhà giáo tương lai như em.
1. Gặp gỡ một ngôi trường không giống bất kỳ ngôi trường nào
Lần đầu em đọc “Totto-chan bên cửa sổ”, em đã khóc. Không phải vì nỗi buồn, mà vì sự xúc động trước một thế giới giáo dục tuyệt vời mà tác giả đã khắc họa. Cuốn sách kể về cô bé Totto-chan – một học sinh tiểu học hiếu động, tò mò và khác biệt đến mức bị trường cũ đuổi học vì… hay mở cửa sổ ngó nghiêng, hay gọi chú chim đến lớp, hay vẽ lên bàn học. Nhưng rồi mẹ cô bé đã đưa em đến một ngôi trường kỳ lạ mang tên Tomoe – nơi những toa xe lửa cũ thành lớp học, nơi học sinh được tự chọn bài học mình thích, nơi hiệu trưởng Sosaku Kobayashi lắng nghe Totto-chan nói suốt bốn tiếng đồng hồ không ngắt lời, nơi những đứa trẻ “cá biệt” trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.
2. Điều em tâm đắc nhất – “Giáo dục là tình yêu thương được thực hành mỗi ngày”
Là một sinh viên sư phạm mầm non, em đã học rất nhiều lý thuyết về tâm lý trẻ, về phương pháp giảng dạy, về cách xây dựng môi trường học tập. Nhưng cuốn sách này đã cho em một bài học giản dị mà sâu sắc: Trước khi là một cô giáo giỏi, hãy là một người thực sự yêu trẻ và biết cách lắng nghe trẻ.
Thầy hiệu trưởng Kobayashi không có giáo án cầu kỳ, không có bằng cấp danh giá nào ngoài trái tim rộng mở. Thầy dạy trẻ bằng cách để chúng tự do khám phá, tự do mắc lỗi, tự do là chính mình. Khi Totto-chan vô tình làm rơi nắp bàn xuống hầm cầu, thầy không la mắng mà chỉ nhẹ nhàng nói: “Con nhớ dọn dẹp lại nhé.” Khi các em tranh nhau, thầy không phán xét mà dạy các em cách hòa giải bằng chính sự thấu hiểu.
Em chợt nghĩ: Sau này khi ra trường, em sẽ đứng trước những đứa trẻ 3-4 tuổi hay 4-5 tuổi – những thiên thần nhỏ có khi nghịch ngợm, có khi chậm nói, có khi khóc nhè dai dẳng. Liệu em có đủ kiên nhẫn như thầy Kobayashi để lắng nghe một em bé nói về điều em ấy thích trong suốt một buổi chiều? Liệu em có đủ tin tưởng để trẻ tự do vẽ lên bảng, tự do leo trèo, tự do làm bừa bộn và sau đó cùng con dọn dẹp? Cuốn sách đã thì thầm với em rằng: “Hãy làm điều đó. Vì đó chính là giáo dục đích thực.”
3. Nghệ thuật kể chuyện giản dị mà sâu sắc
Nghệ thuật của “Totto-chan bên cửa sổ” nằm ở sự giản dị đến không ngờ. Tác giả không dùng câu văn hoa mỹ, không xây dựng kịch tính, chỉ kể bằng giọng hồn nhiên của một cô bé nhìn lại tuổi thơ. Những mẩu chuyện nhỏ như bữa ăn trưa, buổi học bơi hay lần cậu bạn tật nguyền leo cây – tất cả đều đời thường, nhưng lại thấm sâu. Giọng văn trong trẻo: “Ôi! Xe lửa! Trường học là xe lửa!” – chỉ một câu cảm thán cũng đủ vẽ nên thế giới diệu kỳ. Dưới lớp vỏ ngôn từ đơn sơ ấy là chiều sâu về giáo dục tôn trọng sự khác biệt, về sức mạnh của kiên nhẫn và lòng tin. Tác giả không giáo huấn, để câu chuyện tự soi chiếu vào lòng người đọc. Càng nhẹ nhàng, càng thấm; càng giản dị, càng bền lâu. Đó chính là tài năng của một cây bút hiểu tuổi thơ.
4. Tác giả “Kuroyanagi Tetsuko” và hành trình “kể lại một huyền thoại”
Có những câu chuyện được viết nên từ chính ký ức tuổi thơ, và "Totto-chan bên cửa sổ" là một trong số đó. Tác giả Kuroyanagi Tetsuko không chỉ là một nhà văn, mà còn là một diễn viên, MC kỳ cựu của Nhật Bản và Đại sứ thiện chí của UNICEF. Thế nhưng, ít ai biết rằng, để viết nên cuốn tự truyện nổi tiếng thế giới này, bà đã phải mất 42 năm mới có đủ can đảm để kể lại những ký ức quý giá và cả những đau thương thời thơ ấu. Xuất phát từ mong muốn tri ân thầy hiệu trưởng Kobayashi, người đã thay đổi cuộc đời mình, Kuroyanagi Tetsuko đã viết nên một câu chuyện có thật, giản dị nhưng chạm đến trái tim của cả thế giới. Cuốn sách không chỉ là hành trình tìm lại chính mình, mà còn là lời nhắn nhủ về một nền giáo dục với tình yêu thương đặt lên hàng đầu. Có thể nói, hành trình kể chuyện của bà cũng chính là một minh chứng cho sức mạnh của sự trưởng thành và lòng biết ơn.
5. Sức lan tỏa toàn cầu của câu chuyện “Totto-chan bên cửa sổ”
Sức lan tỏa của "Totto-chan bên cửa sổ" là minh chứng rõ nét nhất cho sức sống của một câu chuyện vượt qua mọi ranh giới văn hóa. Ra đời năm 1981, cuốn tự truyện đã bán được hơn 25 triệu bản trên toàn thế giới và được dịch ra hơn 20 ngôn ngữ. Một trong những thị trường thành công nhất là Trung Quốc, nơi cuốn sách bán được hơn 17 triệu bản, thậm chí còn truyền cảm hứng xây dựng trường học dành cho trẻ tự kỷ. Tại Việt Nam, cuốn sách này cũng là người bạn tinh thần quen thuộc của nhiều thế hệ độc giả. Chính sự đón nhận nồng nhiệt đó đã giúp tác phẩm được xác lập kỷ lục Guinness Thế giới cho cuốn hồi ký tự truyện có số lượng phát hành cao nhất. Thành công vang dội ấy cho thấy, sức mạnh của giáo dục chân chính và tình yêu thương là ngôn ngữ toàn cầu, kết nối trái tim của tất cả mọi người, bất kể họ ở đâu.
6. Thông điệp nhân văn : “Hành trình trưởng thành của một sinh viên sư phạm”
Đọc “Totto-chan bên cửa sổ” không chỉ là đọc về một cô bé, mà còn là đọc về chính chúng ta – những người trẻ đang trên hành trình trưởng thành. Totto-chan đã lớn lên nhờ được yêu thương và tôn trọng. Còn em – một sinh viên năm nhất – cũng đang lớn lên nhờ những bài học từ sách, từ thầy cô, từ bạn bè.
Ở Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh, em đã gặp những người thầy, người cô không khác gì thầy Kobayashi. Họ kiên nhẫn giảng giải từng nốt nhạc, từng nét vẽ, từng cách xử lý tình huống sư phạm. Họ không chỉ dạy em kiến thức mà còn dạy em cách yêu thương – thứ tình yêu không ồn ào nhưng bền bỉ. Và em cũng đang học cách trở thành một “thầy Kobayashi” thu nhỏ trong chính lớp học mầm non tương lai của mình.
7. Lan tỏa văn hóa đọc – Bắt đầu từ những điều nhỏ nhất
Cuốn sách này không dày, không khó đọc, nhưng nó đủ sức thay đổi một đời người. Em tin rằng mỗi bạn sinh viên sư phạm, dù theo ngành nào, đều nên đọc “Totto-chan bên cửa sổ” ít nhất một lần. Bởi cuốn sách không chỉ dành cho giáo viên mầm non, mà dành cho bất kỳ ai muốn hiểu trẻ em, muốn làm bạn với trẻ em, muốn ươm mầm những điều tốt đẹp nhất cho thế hệ tương lai.
Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hoá đọc, em xin gửi một lời nhắn nhỏ: Hãy đọc để thêm yêu thương, đọc để thêm hiểu biết, đọc để trưởng thành hơn mỗi ngày. Và khi đã đọc, hãy viết để chia sẻ – bởi biết đâu, một bài viết nhỏ của bạn lại trở thành tia sáng cho ai đó trên hành trình làm nghề cao quý này.
Khép lại cuốn sách, em thấy lòng mình nhẹ nhàng và vững vàng hơn. Em thấy mình may mắn vì được học tập trong một môi trường sư phạm, được nuôi dưỡng ước mơ trở thành cô giáo mầm non. Và em sẽ luôn nhớ lời thầy Kobayashi dạy học trò: “Con không cần trở thành người xuất sắc nhất. Con chỉ cần trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.”