HƯỚNG DẪN SINH VIÊN THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ NHẰM PHÁT HUY ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUÁ TRÌNH TẬP GIẢNG - GV: Nguyễn Thị Thảo Nguyên -Khoa GD Tiểu học – Mầm non
Sinh viên lớp CĐTH 40B – kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình tập giảng
- Đặt vấn đề
Những năm gần đây Giáo dục Mầm non đang tiến hành đổi mới chương trình chăm sóc - giáo dục trẻ để tạo cơ hội cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động một cách linh hoạt, mềm dẻo, thực hiện phương châm học mà chơi – chơi mà học đáp ứng mục tiêu phát triển trẻ một cách toàn diện. Chính vì thế mà việc đưa công nghệ thông tin vào việc học tập và vui chơi là rất cần thiết và mang lại hiệu quả cao.
Nhờ có công nghệ thông tin, giáo viên mầm non có cơ hội làm quen, tiếp cận và phát huy khả năng công nghệ thông tin của mình, giúp nội dung bài giảng thêm sinh động, hấp dẫn, trực quan. Từ đó kích thích sự yêu nghề nơi giáo viên và tinh thần ham học hỏi của trẻ ngay từ những năm đầu đời. Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học giúp tạo hứng thú cho trẻ mầm non. Nội dung bài giảng sẽ không còn quá khô khan, trừu tượng nhờ có công nghệ thông tin, giúp trẻ tư duy, sáng tạo tốt, là nền tảng quan trọng trong những năm học tiếp theo.
Việc cho trẻ học với công nghệ thông tin từ sớm giúp trẻ hình thành nhận thức, dễ dàng tiếp cận với cách dạy hiện đại ở các cấp học cao hơn, tạo nên môi trường phát triển toàn diện cho trẻ. Trẻ được tiếp cận với thế giới công nghệ từ sớm, góp phần hình thành tư duy công nghệ, tạo dựng nguồn hành trang vững chắc cho tương lai.
Ngoài ra, công tác ứng dụng này còn khơi gợi niềm đam mê khám phá, dần dần giúp trẻ hiểu được tầm quan trọng và giá trị đích thực của công nghệ thông tin mang đến nhiều lợi ích cho sự phát triển của trẻ. Từ đó hình thành nên những tài năng công nghệ mai sau.
Công nghệ thông tin giúp giáo viên thiết kế ra những bài giảng trực quan, sinh động, tạo nên môi trường học tập thân thiện, học sinh tích cực. Không chỉ nghe, nhìn, học sinh mầm non còn được thực hành nội dung bài học một cách bài bản thông qua các đoạn video sinh động, hấp dẫn. Từ đó, giúp các em phát triển toàn diện về cả giác quan lẫn nhân cách. Mỗi buổi học sẽ là những giờ phút khám phá đầy thú vị của cả cô và trò, giúp trẻ càng thêm yêu mến giáo viên, bạn bè và thích thú mỗi khi đến trường mà không cần phải bó buộc theo khuôn khổ cứng nhắc như trước đây. Điều đó càng chứng tỏ công nghệ thông tin đã giúp tăng tương tác giữa giáo viên và học sinh rất nhiều. Chính vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi thực hiện “hướng dẫn sinh viên thiết kế bài giảng điện tử nhằm phát huy ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình tập giảng” từ đó giúp sinh viên bắt nhịp tốt hơn khi ra trường.
- Giải quyết vấn đề
2.1. Khái niệm
Có thể hiểu một cách đơn giản, bài giảng điện tử là một hình thức giảng dạy, dựa trên một số thiết bị công nghệ
2.2. Tác dụng
Việc ứng dụng những công nghệ thông tin vào bài giảng sẽ làm tăng tính sinh động của tài liệu, từ đó giúp trẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng và linh hoạt hơn.
2.3. Các bước thiết kế bài giảng điện tử.
Bước 1: Xác định nội dung của bài giảng điện tử
Để nội dung xuyên suốt bài giảng đảm bảo tính nhất quán sinh viên phải xác định được hai yếu tố
- Đối tượng dạy
Sinh viên xác định đối tượng học của mình là ai? Ở đây, đối tượng hướng tới là các bé học mầm non. Thông thường, nhà trường dựa vào độ tuổi của các con để chia thành 3 lớp: lớp Mầm (03-04 tuổi), lớp Chồi (04-05 tuổi) và lớp Lá (05-06 tuổi). Do độ tuổi các lớp khác nhau nên các bé có sự phát triển trí tuệ khác nhau. Vì thế phải chọn nội dung bài giảng điện tử phù hợp với từng lớp.
- Nội dung dạy
Cần xác định rõ chủ đề bài giảng để trả lời cho câu hỏi “Dạy cái gì?”. Việc lựa chọn chủ đề bài giảng là yếu tố nền tảng quyết định toàn bộ nội dung bài học. Chủ đề cần có sự thống nhất và dễ hiểu. Ví dụ, khi dạy các bé số không nên đưa hình ảnh về vị trí. Điều này dễ khiến các bé rối trí trong quá trình học. Có thể minh họa số lượng bằng hình ảnh đi kèm. Hãy đảm bảo nội dung bài học được sắp xếp một cách đơn giản và khoa học.
Bước 2: Xây dựng thư viện tài nguyên (văn bản, hình ảnh, âm thanh, video,…)
Sau khi xác định nội dung bài học, sinh viên sử dụng tài liệu dưới nhiều dạng khác nhau như văn bản, hình ảnh, âm thanh, video,… minh họa cho chủ đề cần dạy. Đối với lứa tuổi mầm non, các bé rất thích những hình ảnh sặc sỡ. Âm thanh vui nhộn hay video ngắn sinh động cũng tạo ấn tượng mạnh với các bé. Do vậy, để tạo ra một bài giảng thu hút phải lựa chọn những hình ảnh có màu sắc tươi tắn, bắt mắt, hình khối to và rõ ràng. Thêm vào đó, việc chèn âm thanh cho những câu trả lời đúng/sai hay tiếng đồng hồ đếm ngược cũng mang lại sự thích thú cho bé. Phải lồng ghép một cách khéo léo vào bài giảng để buổi học thêm phần hấp dẫn.
Bước 3: Xây dựng kịch bản bài giảng điện tử
Cấu trúc một bài giảng điện tử mầm non gồm mở bài – thân bài – kết bài.
Phần mở bài: Giới thiệu khái quát về nội dung bài học. Ở phần này có thể khơi gợi sự tò mò bằng một bài hát, một câu đố hay một video ngắn. Ví dụ, khi dạy về chủ đề động vật sẽ cho các bé nghe tiếng kêu của một loài vật nào đó và yêu cầu các bé suy ngẫm trả lời. Hoạt động như vậy sẽ giúp các con hào hứng muốn biết nội dung học tiếp theo là gì.
Phần thân bài: Đây là phần quan trọng nhất của một bài giảng điện tử. Sau khi lựa chọn nội dung, phải lên kịch bản để truyền đạt bài học một cách logic. Các đối tượng trong kho tài liệu phải được sắp xếp và xuất hiện theo thứ tự hợp lý. Tại phần thân bài phải tương tác nhiều với các bé. Hãy chuẩn bị sẵn bộ câu hỏi hoặc thiết kế nhiều trò chơi hấp dẫn để các con có những trải nghiệm chơi mà học, học mà chơi không hề nhàm chán.
Phần kết bài: Tổng kết lại nội dung bài học. Bên cạnh đó, ta có thể hỏi các con cảm nghĩ về bài học để đánh giá mức độ hiểu bài của các con đến đâu.
Bước 4: Lựa chọn phần mềm, số hóa bài giảng
Với sự bùng nổ mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin, các phần mềm hỗ trợ quá trình thiết kế giáo án điện tử ra đời đã giúp biên soạn bài giảng với nội dung phong phú. Trong số những phần mềm hiện nay, phần mềm PowerPoint của Microsoft là phổ biến nhất được sử dụng thường xuyên với mục đích thiết kế các bài giảng điện tử đơn giản.
Bước 5: Thiết kế bài giảng điện tử
Thiết kế bài giảng dựa theo kế hoạch đã dự kiến, sử dụng kho tài liệu đã chuẩn bị.
Một số lưu ý trong quá trình thiết kế.
– Font chữ: Font chữ tròn trịa, rõ ràng. Nên tránh dùng các font chữ gạch chân.
– Cỡ chữ: Ở độ tuổi mẫu giáo nên chọn cỡ chữ từ to để các bé dễ dàng quan sát.
– Hình ảnh: Lựa chọn hình ảnh có dung lượng vừa phải giúp slide không bị hiện tượng giật và chậm.
– Slide: Trong slide, sử dụng hình nền màu sắc tươi sáng, tài nguyên được phân chia bố cục hợp lý. Không nên cho quá nhiều thông tin vào một slide khiến các bé mất tập trung.
– Hiệu ứng: Chức năng thêm hiệu ứng vào đối tượng sẽ giúp bài giảng trở nên sinh động hơn.
Bước 6: Chạy thử, chỉnh sửa và hoàn thiện
Tại bước cuối cùng của quy trình thiết kế bài giảng điện tử, phải tiến hành chạy thử slide để kiểm tra các lỗi có khả năng xuất hiện trong bài, từ đó tìm cách chỉnh sửa sao cho bài giảng hoàn thiện một cách tối ưu nhất.
3. Kết luận
Có thể thấy rằng để soạn bài giảng điện tử mầm non hay, hấp dẫn cần lưu ý khá nhiều điểm. Điều quan trọng nhất là khi thiết kế bài giảng điện tử mầm non là thu hút được trẻ nhưng các kiến thức và kỹ năng cần truyền đạt cho trẻ vẫn được đảm bảo.
Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, các nền tảng toàn diện cho giáo dục. Với các bước hướng dẫn như trên sinh viên có thể tự thiết kế cho mình bài giảng điện tử sinh động hấp dẫn giúp trẻ tiếp thu kiến thức tốt nhất.
Tài liệu tham khảo
[1]. Phạm Quang Huy (chủ biên), soạn bài giảng tương tác với Powerpoint Visual Basic (VBA), Quiz Builder, Adobe Flash. NXB Đại học Bách Khoa.
[2]. Nguyễn Thị Ánh Tuyết - Nguyễn Thị Thúy Vân - Nguyễn Thị Thảo Nguyên, Tài liệu học tập một số học phần đào tạo giáo viên trình độ Cao Đẳng Ngành Giáo dục Tiểu học, nhà xuất bản Giáo Dục, 2014.