free followers for instagram instagram free followers instagram takipçi instagram takipçi satın al instagram takipçi free instagram followers instagram takipçi kasma instagram beğeni hilesi cheat follower for instagram instagram giriş instagram free follower MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬA LỖI PHÁT ÂM LỆCH CHUẨN VÀ RÈN KĨ NĂNG PHÁT ÂM CHUẨN HAI PHỤ ÂM ĐẦU L/N TRONG TIẾNG VIỆT TS. Nguyễn Thị Thắng
canada goose rea canada goose barn barbour jacka duvetica jacka moncler jacka woolrich jacken canada goose damen parajumpers jacke canada goose outlet belstaff jacken moncler jacken canada goose schweiz barbour jacken parajumpers outlet peuterey jacken woolrich parka belstaff schweiz ugg boots schweiz barbour jacke ugg boots doudoune moncler moncler femme canada goose femme canada goose suisse parajumpers solde parajumpers femme ugg suisse

 

Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh là một trong những trường thuộc hệ thống các trường sư phạm có nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên các cấp từ bậc mầm non đến phổ thông trung học không chỉ của tỉnh Bắc Ninh mà còn góp phần đào tạo giáo viên cho các địa phương trong cả nước. Tuy nhiên, thực tế hầu hết học sinh sinh viên các lớp, các ngành, các hệ đào tạo đều có nhiều em bị “ngọng” – chủ yếu phát âm lệch chuẩn hai phụ âm đầu n/l. Việc này có ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng giao tiếp, học tập, thậm chí sau khi các em ra trường làm việc có thể ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục của nhiều thế hệ sau. Vì vậy, việc chuẩn hóa kĩ năng phát âm cho học sinh sinh viên ngay trên ghế trường sư phạm là vô cùng quan trọng. Trong bài viết này, chúng tôi tập trung chủ yếu đề xuất các biện pháp sửa lỗi phát âm và rèn luyện cách phát âm chuẩn hai phụ âm này, giúp cho người học chuẩn hóa kĩ năng phát âm, nâng cao năng lực học tập và hiệu quả giao tiếp.

1. Hiểu rõ phương thức phát âm và vị trí phát âm của hai phụ âm đầu l/n

1.1. Bộ máy phát âm

Bộ máy phát âm của người gồm 13 bộ phận đó là: khoang yết hầu, khoang miệng, khoang mũi, môi, răng, lợi, ngạc cứng, ngạc mềm, lưỡi con, đầu lưỡi, mặt lưỡi trước, mặt lưỡi sau, nắp họng. Khi phát âm không khí từ phổi đi ra thanh hầu làm dây thanh rung động và tạo ra những song âm có tần số khác nhau; những sóng âm với tần số khác nhau này sẽ được cộng hưởng ở các khoang phát âm (khoang miệng, khoang mũi, khoang yết hầu) tạo ra âm thanh. Sự khác biệt giữa các khoang phát âm ở mỗi người tạo nên những âm sắc khác nhau mà ta thường gọi là những giọng nói khác nhau. Theo đặc điểm sinh học, các âm được phân thành nguyên âm và phụ âm. Sự khác biệt giữa nguyên âm và phụ âm được nhận diện chủ yếu qua cách phát âm. Nếu một âm khi phát âm luồng không khí từ phổi đi qua các khoang phát âm mà không bị cản ở bất cứ một vị trí nào thì âm đó là nguyên âm. Nếu một âm khi phát âm luồng không khí từ phổi đi qua các khoang phát âm mà bị cản ở một vị trí nào đó thì âm đó là phụ âm.

1.2. Cách phát âm và vị trí phát âm của hai âm vị l/ n

- /n/ là phụ âm tắc, vang, đầu lưỡi răng: Trước khi phát âm, đầu lưỡi đặt ở mặt sau của răng hàm trên làm điểm cản hoàn toàn luồng hơi đi ra từ phổi qua khoang miệng, sau bật ra, lưỡi thẳng, đầu lưỡi hơi tụt lại, tạo thành âm: nờ

- /l/ là phụ âm xát, vang bên, đầu lưỡi quặt: Trước khi phát âm, đầu lưỡi ở vị trí lợi hàm trên làm điểm cản một phần luồng hơi đi ra từ phổi qua khoang miệng, thoát ra hai bên cạnh của lưỡi, đầu lưỡi cong lên, lưỡi chuyển động theo chiều đi xuống, tạo thành âm: lờ

- Phát âm âm vị /n/: Khi phát âm âm /n/, hơi thoát ra mũi. Chúng ta có thể kiểm tra xem có phát âm chuẩn âm /n/ hay không bằng cách đặt tay lên mũi, phát âm âm /n/, nếu thấy mũi rung thì là phát âm đúng. Khi phát âm âm vị /n/ ta để đầu lưỡi sát chân răng hàm trên. Lúc này miệng hơi mở, bật nhanh đầu lưỡi xuống, hàm dưới hơi trễ; luồng hơi từ họng đi qua hai lỗ mũi tạo thành âm /n/ (nờ).

- Phát âm âm vị /l/: /l/ là phụ âm biên, khi phát âm chuẩn, hơi không thoát ra thẳng giữa miệng mà thoát ra hai bên lưỡi. Để đầu lưỡi sát chân răng hàm trên, lúc này miệng hơi mở, ta cuốn nhanh đầu lưỡi lên, luồng hơi từ họng đi qua hai mép lưỡi tạo thành âm /l/ (lờ).

2. Luyện phát âm đúng các phụ âm đầu l/n trong tiếng, từ

Mục đích luyện phát âm là để cho bộ máy phát âm hoạt động thuần thục, nhất là luyện đầu lưỡi thẳng khi phát âm /n/ (nờ) và cong khi phát âm /l/ (lờ) cho quen, mềm mại, linh hoạt.

Cách luyện: Hai âm vị trên được phát âm nhiều lần, lúc đầu phát âm với tốc độ chậm, sau nhanh dần. Lúc đầu ta phát âm từng âm vị, sau phát âm đổi chỗ xen kẽ l, n; n, l tốc độ chậm rồi nhanh dần, mục đích làm tăng thêm sự linh hoạt của đầu lưỡi để dễ dàng hơn mỗi khi phát âm.

Tiếp theo là luyện phát âm tiếng, từ (có chứa l/n). Cách tiến hành cũng tương tự như trên: ban đầu luyện riêng các tiếng, từ chứa /n/, rồi đến các tiếng từ chứa /l/; sau đó luyện các từ hỗn hợp chứa l/n. Tốc độ ban đầu chậm, sau nhanh dần để tạo phản xạ linh hoạt.

Ví dụ một số tiếng, từ chứa âm n/l để luyện phát âm như:

* Tiếng, từ chứa âm n: na ná, não nùng, năn nỉ, náo nức, nảy nở, nao núng, nằn nì, nắn nót, năng nổ, nặng nề, nấn ná, nâng niu, nấu nướng, nem nép, nể nang, nề nếp, nết na, nỉ non, niềm nở, nịnh nọt, no nê, nói năng, non nớt, nõn nà, nòng nọc, nóng nẩy, nông nổi, núc ních, nũng nịu, nước non, nô nức, nở nang, nung nấu, núng nính, nườm nượp, nôn nao, nơm nớp, núi non, nương náu, nức nở...

* Tiếng, từ chứa âm l: la liệt, lả lướt, lá lách, lạnh lùng, lao lung, lão luyện, lay lắt, lem luốc, lênh láng, loang loáng, long lanh, lung linh, lực lưỡng, lắc lư, lặn lội, lấp ló, lấp lánh, luân lí, luân lưu, lừng lẫy, lanh lợi, lanh lảnh, lao lực, lạnh lẽo, lủng là lủng lẳng, lấp la lấp lánh, lắt la lắt léo, lấm la lấm lem, lắt la lắt lẻo, lấm la lấm lét...

* Từ hỗn hợp chứa n/l: lúa nếp, lát nữa, lên nước, lên núi, lấy nước, làm nương, lấy nụ, lấy nấm, làn nước, làng nước, luyện nói, lỗ nẻ, lưng núi, làm nông, làm nên, làm nũng, lánh nạn, lão nô, lão nông, lâm nạn, lâm nợ nần, Lĩnh Nam, Lê-nin, lời nói, lợn nái

3. Luyện phát âm các tiếng, từ có phụ âm đầu l/n kết hợp với tìm hiểu nghĩa của các từ bằng cách tra Từ điển Tiếng Việt

Mục đích rèn luyện ở đây có gắn với việc hiểu nghĩa của từ. Đây cũng là cách rèn luyện để học sinh sinh viên vừa phát âm chuẩn vừa viết đúng chính tả.

Cách luyện:

+ Mở Từ điển Tiếng Việt đọc lần lượt các từ của mục từ có phụ âm đầu l/n kết hợp xem nghĩa của từ, từ loại của từ.

+ Đọc có so sánh nghĩa của những từ có phụ âm đầu l/n có vần giống nhau:

Ví dụ: lặng/nặng

lặng: lặng lẽ, thầm lặng, lặng thinh; nặng: gánh nặng, dấu nặng, nặng nhọc...

hoặc: lăng/năng

lăng: lăng mộ, cây bằng lăng, lăng xăng; năng: năng khiếu, năng động, năng lực, năng suất...

+ Nhớ nghĩa viết từ, tạo câu có nghĩa và nhẩm đọc.

+ Phối hợp luyện phát âm đúng các tiếng, từ có phụ âm đầu l/n trong giờ học tất cả các bộ môn.

4. Luyện đọc các câu nói vần, đoạn văn thơ, văn bản có các từ ngữ có phụ âm đầu l/n

Mục đích để nhớ phát âm và từ ngữ mang âm được phát gắn với nghĩa đi vào hoạt động giao tiếp bằng văn tự (chữ viết). Lúc này chữ viết nhắc nhớ lại nghĩa, nhớ lại âm và bật ra âm đúng.

- Cách đọc và cách luyện:

+ Chọn câu văn, thơ, đoạn văn có nghĩa hấp dẫn, hay, vui vẻ, hài hước.

Ví dụ:

1. Phụ nữ Việt Nam thường lên núi lấy lá non về làm nón.

2. Năm nay lũ lớn liên tiếp về làm năng suất lúa nếp của bà con nông dân thấp lắm.

3. Lúc nào lên núi lấy nứa về làm nón nên lưu ý nước lũ.

4. Nếu nói lầm lẫn lần này thì lại nói lại. Nếu lầm lẫn lần nữa thì lại nói lại. Nói cho đến lúc luôn luôn lưu loát hết lầm lẫn mới thôi.

5. Trong lọ nước lã có loài nòng nọc và cá lóc. Lọ nước lã vỡ, cá lóc và nòng nọc chết lăn lóc. Bé Lan láu lỉnh lấy cá lóc và nòng nọc nấu nướng cho lợn nái ăn, lợn lái ăn no nằm liếm lông một lúc lâu, rồi bỗng dưng liều lĩnh đứng dậy lao vào vườn Long não. Bé Lan túm lấy lôi về rồi nện cho một trận nên thân.

6. Làng tôi

Phía sau làng tôi có một con sông lớn chảy qua. Bốn mùa sông đầy nước. Mùa hè, sông đỏ lựng phù sa với những con lũ dâng đầy. Mùa thu, mùa đông, những bãi cát non nổi lên, dân làng tôi thường xới đất, xỉa đỗ, tra ngô, kịp gieo trồng một vụ trước khi những con lũ năm sau đổ về.

Tôi yêu con sông vì nhiều lẽ, trong đó một hình ảnh tôi cho là đẹp nhất, đó là những cánh buồm. Có những ngày nắng đẹp trời trong, những cánh buồm xuôi ngược giữa dòng sông phẳng lặng. Có cánh màu nâu như màu áo của mẹ tôi. Có cánh màu trắng như màu áo chị tôi. Có cánh màu xám bạc như màu áo bố tôi suốt ngày vất vả trên cánh đồng. Những cánh buồm đi như rong chơi, nhưng thực ra nó đang đẩy con thuyền chở đầy hàng hóa. Từ bờ tre làng, tôi vẫn gặp những cánh buồm lên ngược về xuôi. Lá cờ nhỏ trên đỉnh cột buồm phấp phới trong gió như bàn tay tí xíu vẫy vẫy bọn trẻ chúng tôi. Còn lá buồm thì cứ căng phồng như ngực người khổng lồ đẩy thuyền đi đến chốn, về đến nơi, mọi ngả mọi miền, cần cù, nhẫn nại, suốt năm, suốt tháng, bất kể ngày đêm.

Những cánh buồm chung thủy cùng con người, vượt qua bao sóng nước, thời gian. Đến nay, đã có những con tàu to lớn, có thể vượt biển khơi. Nhưng những cánh buồm vẫn sống cùng sông nước và con người.

                   (Theo Băng Sơn, Tiếng Việt 5, tập 1, NXB GD, 2006, tr. 175- 176)

7. Chợ Tết

                        Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi

                        Sương hồng lam ôm ấp nóc nhà gianh

                        (…)

                        Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon

                        Vài cụ già chống gậy bước lom khom

                        Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ

                        Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ

                        Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu…

                 (Theo Đoàn Văn Cừ, Tiếng Việt 4, tập 2, NXB GD, 2006, tr. 38)

8. Nhưng hoa càng đỏ, lá lại làng xanh. Vừa buồn mà lại vừa vui mới thực là nỗi niềm bông phượng. Hoa phượng là hoa học trò. Mùa xuân, phượng ra lá. Lá xanh um, mát rượi, ngon lành như lá me non. Lá ban đầu xếp lại, còn e ấp, dần dần xòe ra cho gió đưa đẩy. Lòng cậu học trò phơi phới làm sao! Cậu chăm lo học hành, rồi lâu cũng vô tâm quên mất màu lá phượng. Một hôm, bỗng đâu trên những cành cây báo một tin thắm: Mùa hoa phượng bắt đầu. Đến giờ chơi, cậu học trò ngạc nhiên trông lên: Hoa nở lúc nào mà bất ngờ vậy?

(Hoa học trò – Xuân Diệu, Tiếng Việt 4, tập 2, NXB Giáo dục, 2007, tr.43)

+ Đọc nhiều lần, thuộc lòng để nhẩm đọc bất cứ lúc nào.

+ Chọn câu dễ (ít từ có chứa phụ âm đầu n/l) đọc trước, câu khó (câu có nhiều từ phụ âm đầu là n/l) đọc sau.

+ Đọc câu tốt rồi chuyển sang đọc đoạn văn, đoạn thơ, đọc toàn bài.

+ Giảng viên và học sinh sinh viên có ý thức rèn luyện nói đúng, đọc đúng ở tất cả các bộ môn dạy và học trong chương trình. Giảng viên luôn có ý thức đọc đúng và chú ý rèn sửa lỗi phát âm khi các em mắc lỗi.

5. Luyện phát âm l/n qua các câu chuyện có chứa nhiều từ ngữ chứa phụ âm đầu l/n (truyện vui)

Mục đích luyện phát âm trong hoạt động nói, một hoạt động đòi hỏi nhớ âm - nghĩa đã cao hơn nhớ tự động và phát âm chuẩn tự động, không có văn tự kích thích.

Cách kể câu chuyện:

+ Chọn câu chuyện ngắn kể trước, câu chuyện dài kể sau.

+ Lúc đầu kể chậm, vừa kể vừa nhớ cách phát âm, sau kể nhanh dần.

+ Kể chuyện một mình và kể cho người khác nghe để kiểm tra phát âm.

+ Kể nhiều lần.

+ Kể trên lớp cho nhau nghe và chỉnh sửa.

Ví dụ:

1. Bạn em làm chăm sóc khách hàng cho một siêu thị điện máy gặp thường xuyên. Khách hàng ngoài Bắc hay gọi phone nói: "Em ơi! Cái máy giặt nhà anh/chị không hiểu sao ló cứ nắc qua nắc nại ồn nắm em ạ! Anh/chị mua của hãng e-nét-cho-nắc cơ’. Em nghe mà cười đau cả ruột.

2. Trong một tiết dạy học môn địa lý, thầy giáo hỏi: “Em hãy cho thầy biết Viêng chăn là thủ đô của nước lào?” Học trò trả lời: “Thưa thầy Viêng chăn là thủ đô nước Nào.” Thầy giáo khen: “Em rất giỏi!”

6. Luyện phát âm l/n qua các bài hát có từ ngữ chứa phụ âm đầu l/n

Âm nhạc luôn là một hoạt động lôi cuốn sự quan tâm của con người và thường được rất nhiều em học sinh sinh viên yêu thích. Hoạt động âm nhạc bao gồm hoạt động biểu diễn văn nghệ theo chủ đề dưới các hình thức sinh hoạt văn nghệ, giảng viên khuyến khích các em học sinh sinh viên thể hiện bài hát, hoặc thể hiện các bài hát có sự tham gia cùng thầy cô. Cho nên phần luyện phát âm này có rất nhiều điều kiện để thầy cô và trò cùng luyện mà không nhàm chán.

Ví dụ:

1. Bài hát Mùa xuân làng lúa làng hoa của nhạc sĩ Ngọc Khuê:

Bên lúa, anh bên lúa cánh đồng làng ven đê
Hồ Tây xanh mênh mông trong tươi thắm nắng chiều
Làng em làng hoa, hoa thơm ngát bốn mùa
Hồ Tây đôi bên trong tình yêu hoa lúa rộn ràng
[Điệp khúc]:
Lúa ơi! Thơm ngát cho em hát cùng người
Bởi lúa yêu cuộc đời nên xanh thắm tươi ruộng đồng
Sáng lấp lánh mặt hồ cho hoa em ngào ngạt
Hương hoa bay dào dạt, làng hoa em gọi mùa
Mùa xuân!
Lúa lên xanh thắm bên hoa em thơm ngát
Hồ Tây ơi mùa xuân
Tình ca đơm hoa từ lòng đất
Đôi lứa tình yêu mùa xuân
Làng lúa làng hoa mùa xuân
Em hát câu ca ấy lúa mùa này thêm bông
Hạnh phúc trên đôi tay nơi anh đã gieo mầm
Chiều nay anh dù xa hoa nói với anh nhiều
Hồ Tây nên duyên vẫn gần nhau như hoa lúa cuộc đời
.

2. Bài hát Lòng mẹ của nhạc sĩ Y Vân

Lòng Mẹ bao la như biển Thái Bình dạt dào,
Tình Mẹ tha thiết như dòng suối hiền ngọt ngào,
Lời Mẹ êm ái như đồng lúa chiều rì rào.
Tiếng ru bên thềm trăng tà soi bóng Mẹ yêu.
Lòng Mẹ thương con như vầng trăng tròn mùa thu.
Tình Mẹ yêu mến như làn gió đùa mặt hồ.
Lời ru man mác êm như sáo diều dật dờ.
Nắng mưa sớm chiều vui cùng tiếng hát trẻ thơ.
Thương con thao thức bao đêm trường,
Con đà yên giấc Mẹ hiền vui sướng biết bao.
Thương con khuya sớm bao tháng ngày.
Lặn lội gieo neo nuôi con tới ngày lớn khôn.
Dù cho mưa gió không quản thân gầy Mẹ hiền.
Một sương hai nắng cho bạc mái đầu buồn phiền.
Ngày đêm sớm tối vui cùng con nhỏ một niềm.
Tiếng ru êm đềm mẹ hiền năm tháng triền miên.
Lòng Mẹ chan chứa trên bao xóm làng gần xa.
Tình Mẹ dâng tới trăng ngàn đứng lặng để nghe,
Lời ru xao xuyến núi đồi suối rừng rặng tre.
Sóng ven Thái Bình im lìm khi tiếng Mẹ ru.
Một lòng nuôi nấng vỗ về những ngày còn thơ.
Một tình thương mến êm như tiếng đàn lời ca.
Mẹ hiền sớm tối khuyên nhủ bao lời mặn mà.
Khắc ghi bên lòng con trẻ muôn bước đường xa.
Thương con Mẹ hát câu êm đềm,
Ru lòng thơ ấu quản gì khi thức trắng đêm.
Bao năm nước mắt như suối nguồn.
Chảy vào tim con mái tóc trót đành đẫm sương.
Dù ai xa vắng trên đường sớm chiều về đâu.
Dù khi mưa gió tháng ngày trong đời bể dâu.
Dù cho phai nắng nhưng lòng thương chẳng lạt mầu.
Vẫn mong quay về vui vầy dưới bóng mẹ yêu.

Các cách luyện:

+ Hát một mình và hát cho người khác nghe để kiểm tra phát âm.

+ Hát nhiều lần.

+ Hát trong giờ học âm nhạc hay bất cứ khi nào rảnh rỗi...

Đặc biệt hoạt động âm nhạc có thể được tổ chức ở mọi lúc mọi nơi như kết hợp với thể dục buổi sáng, khi đi dạo chơi, trong các hoạt động tập thể...

Trên đây là một số biện pháp sửa lỗi phát âm lệch chuẩn và rèn luyện kĩ năng phát âm chuẩn hai phụ âm đầu l/n. Tuy nhiên, để việc sửa lỗi và rèn luyện kĩ năng phát âm hiệu quả thì mỗi chúng ta, đặc biệt là các em học sinh sinh viên cần nhận thức được rằng kĩ năng phát âm chuẩn và viết đúng chính tả là một trong những kĩ năng quan trọng thể hiện năng lực sư phạm chuẩn mực của người giáo viên trong mọi thời đại mới, đặc biệt càng cần thiết trong thời đại hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Các em cần có ý thức thường xuyên rèn luyện một cách nghiêm túc, mọi lúc, mọi nơi, trong mọi hoạt động học tập, nghiên cứu, công tác và trong đời sống hàng ngày.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Lê A (chủ biên), Phan Phương Dung, Vũ Thị Kim Hoa, Đặng Thị Kim Nga, Đỗ Xuân Thảo, Tiếng Việt, NXB GD, NXB ĐHSP, 2007.

[2]. Bộ sách giáo khoa Tiếng Việt từ lớp 1 đến lớp 5, chương hiện hành.

[3]. Viện Ngôn ngữ học, Từ điển tiếng Việt, NXB Đà Nẵng 2000.

[4]. Một số trang web về rèn kĩ năng phát âm:

https://www.youtube.com/watch?v=j3XlQ_wq6FU

http://chuangong.vn/cach-phat-am-n-va-l--2.html

https://www.yourvoice.com.vn.      

Các tin khác

barbour kurtki peuterey kurtki barbour polska canada goose kurtka ugg buty ugg polska canada goose jakke belstaff danmark canada goose tilbud parajumpers dame belstaff jacket canada goose danmark canada goose jakke dame barbour jakke woolrich jakke canada goose b?rn jintropin preis somatropin kaufen hgh kaufen hygetropin kaufen jintropin kaufen jintropin hygetropin bestellen kamagra jelly australia kamagra australia
Go to top
moncler takki barbour takki canada goose takki canada goose ale woolrich takki parajumpers takki canada goose suomi belstaff takki ugg ale parajumpers gobi parajumpers homme doudoune parajumpers homme peuterey prix doudoune duvetica ugg bebe duvetica doudoune parajumpers outlet barbour pas cher doudoune peuterey belstaff pas cher duvetica femme doudoune duvetica femme